• Czego dotyczy dyrektywa Omnibus?
  • Jakie obowiązki nakłada ona na przedsiębiorców?
  • Jakie mogą być konsekwencje braku przestrzegania nowych wymogów?
Dyrektywa Omnibus, czyli o zmianach istotnych dla branży e-commerce słów kilka

Wraz z nowym rokiem (tj. 1 stycznia 2023 roku) rozpoczęło się obowiązywanie przepisów trzech dyrektyw wspólnotowych, odnoszących się bezpośrednio do sytuacji konsumentów oraz m.in. sposobu informowania konsumentów o cenach nabywanych produktów. Mowa tutaj o: dyrektywie towarowej1, dyrektywie cyfrowej2 oraz tzw. dyrektywie omnibus3.

Najdonioślejszą z punktu widzenia zmian w funkcjonowaniu przedsiębiorców cyfrowych staje się dyrektywa Omnibus, która w istotny sposób rewiduje zasady odnoszące się chociażby do sposobu informowania konsumentów o cenach produktów. Dotychczas bowiem obowiązki przedsiębiorców w tym zakresie sprowadzały się zasadniczo do podawania ceny produktu oraz ceny za określoną jednostkę miary danego produktu. Dyrektywa, mając przede wszystkim na uwadze liczne nadużycia przedsiębiorców w kontekście informowania o obniżkach i rabatach, wprowadza szereg usprawnień mających na celu wyeliminowanie „patologii rabatowej”, z którą konsumenci mierzą się głównie w okresie obniżek sezonowych, takich jak Black Friday.

Z uwagi na specyfikę funkcjonowania dyrektyw w porządkach prawnych poszczególnych państw członkowskich Unii Europejskiej państwa te (w tym również Polska) były zobowiązane do implementacji (wdrożenia) wspomnianych przepisów odpowiednio:

  • Do dnia 1 lipca 2021 roku w odniesieniu do dyrektywy towarowej oraz dyrektywy cyfrowej; oraz
  • Do dnia 28 listopada 2021 roku w odniesieniu do dyrektywy Omnibus.

W Polsce implementacja przepisów dyrektyw została, niestety, dokonana z pewnym opóźnieniem (co nie było przypadkiem odosobnionym w kontekście innych państw członkowskich). Niemniej, mając na uwadze aktualne orzecznictwo TSUE4, konsumenci pomimo braku wdrożenia przepisów do polskiego porządku prawnego mogli oczekiwać ich respektowania w indywidualnych sprawach (przede wszystkim w kontekście ewentualnego sporu sądowego z przedsiębiorcą)5.

Ostatecznie przepisy dyrektyw zostały zaimplementowane do polskiego porządku prawnego w ramach nowelizacji czterech kluczowych ustaw:

  • Ustawy z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta;
  • Ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów;
  • Ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym;
  • Ustawy z dnia 9 maja 2014 roku o informowaniu o cenach towarów i usług.

Ustawy implementujące dyrektywę Omnibus wprowadziły do polskiego porządku prawnego szereg istotnych zmian, obejmujących obowiązki informacyjne, których bezwzględne wykonywanie wymagane jest od przedsiębiorców oferujących towary, treści i usługi cyfrowe konsumentom.

Wśród najważniejszych nowości legislacyjnych znalazły się: obowiązek przejrzystego informowania o zasadach plasowania ofert w wynikach wyszukiwania; obowiązek podania konsumentowi danych kontaktowych (w tym numeru telefonu); a także obowiązki informacyjne dotyczące cen towarów i usług oraz opinii konsumenckich, które z uwagi na to, że mogą rodzić wątpliwości natury praktycznej, omówione zostaną w niniejszym opracowaniu.

Wymóg transparentnego informowania o obniżkach cen

Obecnie każdy przedsiębiorca, który ogłasza promocję lub wyprzedaż, musi obok aktualnej ceny towaru podać również najniższą cenę z 30 dni poprzedzających obniżkę. Informacje powinny być przedstawione w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen – czemu służyć ma m.in. umieszczanie tej informacji w bezpośrednim sąsiedztwie aktualnej ceny. W przypadku produktów szybko psujących się, z krótką datą przydatności do spożycia – sprzedawca ma uwidaczniać aktualną cenę oraz tę sprzed pierwszego zastosowania obniżki. W przypadku zaś produktów będących w ofercie przedsiębiorcy krócej niż 30 dni przedsiębiorca jest zobowiązany podawać najniższą cenę od rozpoczęcia sprzedaży do wprowadzenia obniżki. Powyższe obowiązki nie dotyczą sytuacji, w której przedsiębiorca obniża cenę regularną, bez ogłaszania promocji lub wyprzedaży.

Kontrole UOKiK przeprowadzone na początku roku wykazały, że obowiązek rzetelnego informowania o cenach okazał się dla przedsiębiorców nie do końca jasny, czego dowiodły zaobserwowane w ramach kontroli branży e-commerce nieprawidłowości6.

Zgodnie z komunikatem prasowym Prezesa UOKiK, nieprawidłowości te dotyczyły głównie modyfikacji sformułowania „najniższa cena towaru w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki”. Przedsiębiorcy przykładowo posługiwali się sformułowaniami: „cena z 30 dni przed promocją”, „cena referencyjna”, „poprzednia/ostatnia najniższa cena”, co uznane zostało przez organ za wątpliwą praktykę. Co więcej, Prezes Urzędu wskazał, że prezentowanie wspomnianego komunikatu dopiero po rozwinięciu odsyłacza, czy też w sposób mało czytelny, umykający konsumentowi, nie pozostaje w zgodzie z nowymi regulacjami. Zastrzeżenia organu wzbudziły również takie praktyki, jak:

  • podawanie aktualnej ceny sprzedaży i ceny przekreślonej bez zamieszczenia informacji, czym jest cena przekreślona;
  • posługiwanie się innymi wartościami referencyjnymi z pominięciem najniższej ceny z 30 dni przed obniżką;
  • obliczanie wielkości obniżki (np. 10%, 70 zł) w odniesieniu do ostatniej lub standardowej ceny towaru, a nie najniższej ceny z ostatnich 30 dni.

W komunikacie prasowym wskazano szereg propozycji rozwiązania problemów, które mogą pojawić się w ramach realizowania obowiązku przejrzystego informowania konsumentów o obniżkach. Problemy te mogą na przykład dotyczyć sytuacji, w której przedsiębiorca obniża cenę częściej niż raz na 30 dni. Wówczas, zdaniem Urzędu, można dodatkowo poinformować konsumenta o poprzednich cenach, co nie powinno jednocześnie wprowadzać konsumenta w błąd i odwracać jego uwagi od podanej najniższej ceny towaru w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki.

(Przykładowa komunikacja: 40 zł zamiast 60 zł (najniższa cena w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki). Nasza regularna cena, poza okresami promocyjnymi, w ciągu ostatnich X dni wynosiła 80 zł).

W komunikacie wyjaśniona została ponadto kwestia komunikowania zniżek wynikających m.in. z programów lojalnościowych czy też popularnych kodów rabatowych.

Wszystkie praktyczne rozwiązania zaproponowane przez Prezesa UOKiK mają na celu zapewnienie przejrzystości cen, a co za tym idzie ułatwienie konsumentom podejmowania decyzji zakupowych. Objaśnienia te ponadto stanowią pomoc dla przedsiębiorców, którzy muszą odnaleźć się w nowej rzeczywistości prawnej.

Pozostałe 52% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.

Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułu

Źródło: Szef Sprzedaży nr 2/2023

Ulubione Drukuj

Zobacz również

Zakup oprogramowania w chmurze ‑ na co zwrócić uwagę? Wskazówki prawnika

Zakup oprogramowania w chmurze - na co zwrócić uwagę? Wskazówki prawnika
  • Czym jest oprogramowanie SaaS?
  • Jaki jest charakter prawny umowy w modelu SaaS?
  • Co zawrzeć w jej treści?
Czytaj więcej

Strona internetowa zgodna z RODO ‑ proste wskazówki

Strona internetowa zgodna z RODO - proste wskazówki
  • Jak zabezpieczyć dane osobowe odwiedzających naszą stronę internetową?
  • Czy RODO dotyczy każdego biznesu e-commerce?
  • Co powinna zawierać polityka prywatności?
Czytaj więcej

Polecamy

Przejdź do

Partnerzy

Reklama

Polityka cookies

Dalsze aktywne korzystanie z Serwisu (przeglądanie treści, zamknięcie komunikatu, kliknięcie w odnośniki na stronie) bez zmian ustawień prywatności, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez EXPLANATOR oraz partnerów w celu realizacji usług, zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Usługa Cel użycia Włączone
Pliki cookies niezbędne do funkcjonowania strony Nie możesz wyłączyć tych plików cookies, ponieważ są one niezbędne by strona działała prawidłowo. W ramach tych plików cookies zapisywane są również zdefiniowane przez Ciebie ustawienia cookies. TAK
Pliki cookies analityczne Pliki cookies umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania przez użytkownika ze strony internetowej w celu optymalizacji jej funkcjonowania, oraz dostosowania do oczekiwań użytkownika. Informacje zebrane przez te pliki nie identyfikują żadnego konkretnego użytkownika.
Pliki cookies marketingowe Pliki cookies umożliwiające wyświetlanie użytkownikowi treści marketingowych dostosowanych do jego preferencji, oraz kierowanie do niego powiadomień o ofertach marketingowych odpowiadających jego zainteresowaniom, obejmujących informacje dotyczące produktów i usług administratora strony i podmiotów trzecich. Jeśli zdecydujesz się usunąć lub wyłączyć te pliki cookie, reklamy nadal będą wyświetlane, ale mogą one nie być odpowiednie dla Ciebie.